Piyano pedalları

Piyano Pedallarının Fonksiyonu – Dört Pedallı Piyanolar

İlk zamanlarda piyanoda pedallar bulunmamaktaydı. Bunu büyük bestecilerin (Wolfgang Amadeus Mozartt, Joseph Haydn v.s.) piyano başındaki resimlerinde kolaylıkla görebilirsiniz. Eğer pedalların olmaması dahiyane eserlerin yaratılmasına ve icra edilmesine engel değildiyse bugün neden pedallara ihtiyaç duyulmakta?  

Zamanında bu düzenekler (pedallar ) ingilizler tarafından icat edilmiştir. O zamandan itibaren sol pedal «Piyano», sağ pedal ise «Forte» adını almıştır. Pedallardan birisi sesin daha hafif çıkmasını, diğeri  ise daha güçlü çıkmasını sağlamakta.

 Müzisyen sol pedala bastığında damper(özel baskı yastığı) dediğimiz parça çalışmamakta. Bundan dolayı ellerin klavyeden çekilmesinden sonra dahi sesin uzaması devam etmektedir.

Sağ pedala basıldığında ise damper mekanizması devreye girmekte ve müzisyen klavyeden ellerini çektiğinde ses kesilmekte.

Bazı piyanolarda  (enstrümanlarda) üç pedal da olabiliyor.«Forte»  ve  «Piyano»      pedalları arasında  «moderatör»   adı verilen bir pedal bulunmakta. «Moderatör»   pedalı  gerektiğinde piyano telleri ve «çekiçler» arasına bir perde (keçe- kumaş) indirilmesini sağlamaktadır. Bu sayede piyanonun sesi nispetten daha yavaş çıktığından müzisyen çevredekileri rahatsız etmeden çalışabilir.     Piyano pedalları

Çok sık olmasa da dört pedalı olan piyano da görebilirsiniz.Piyanodaki dördüncü pedal asıl olarak amerikan  «Stenway»  firmasının piyano yapımında kullanılmıştır. Çok sık rastlanmasa da dördüncü pedalın işlevini de bilmekte yarar var. Dördüncü pedalın çalıştırdığı mekanizmaya“susturucu”   («kesici ») mekanizması denir. Pedala basıldığında, birinci pedala basıldığında gerçekleşen etki görülmekte. Fakat burada “yastıkçıklar” önceden basılmış (çalınmış)  klavyeler için devreye girmekte.

Günümüzde  «Piyano»  ve «Forte»  pedallarını kullanmayan piyaniste pek rastlayamazsınız, fakat yine de bu pedalların dikkatli kullanılması gerekmekte. Piyano sesinin “temiz” çıkması için pedala basmazdan önce önceki sesin mutlaka kesilmiş olması gerekmekte. Pedal tekrar kullanılacaksa bunun klavyeye basıldıktan sonra kullanılması gerekmekte, klavyeyle aynı anda değil. Bu sayede damperler kalkıp inmeyi başarabilecek ve piyanist sesin tellerden uzanmasına imkan verebilecektir.

Pedalları doğru kullanmayı öğrenmek mi istiyorsunuz?  Pedallara ne zaman basılması gerektiğini ve notalarda (müzik yazımında) nasıl işaret edildiğini bilmeniz büyük önem taşımaktadır.                      

Scroll to Top