Bale Sözlüğü – Bale Terimleri

A La Second Grand Pirouette (A la segond Gran Piruet): İkinci pozisyonda bü­yük piruet (dönüş).

A terre (A ter): Yerde yapılan.

Adagio, Adage (Adajiyo, Adaj): Yavaş ve huzurlu şekilde yapılan hareketler. Or­tada birbiri ardına yapılan akıcı hareketlerdir. Genellikle pliye, devlope, degaje, gibi hareketlerden oluşur.

Allegro (Allegro): Canlı, neşeli. Bu tip tüm hareketleri içeren bir deyimdir.

Alonge (Allonje): Uzatılmış, uzanmış.

An ariyer: Bkz. En arriere.

An avan: Bkz.En avant An ba: Bkz. En bas.

An dödan: Bkz. En dedans.

An döor: Bkz. En dehors.

An ler: Bkz. En l’air An o: Bkz. En haut.

An ter: Bkz. En terre.

An turnan: Bkz. En tournant.

Antre: Bkz. Entree.

Antrşa: Bkz. Entrechat.

Arabesque (Arabesk): Arap sanatı tarzında demektir. Bir bacak arkada gergin ola­rak havadayken kollardan biri önde ileri doğru gergin şekilde tutulur.

Assemble (Asamble): Birleştirilmiş. Hareketin başında ayak yeri süpürür gibi öne, yana veya arkaya doğru açılır ve olduğu yerde zıplanır, hareketin sonunda ayaklar yerde birleşir.

Attitude (Attitüd): Yükseklik anlamına gelmektedir. Bacağın yüksekte tutuluşu, duruşudur. Havadaki bacak dizden kırık olarak önde, yanda veya arkada tutulur. Balance (Balans): Dengede durmak. Kendini tek bir noktada yukarı çekip bedeni hiç hareket ettirmeden sabit olarak tutmak şeklinde yapılır.

Balance (Balanse): Bir terazi gibi vücut ağırlığının bir sağ bir sol bacağın üzerine verilmesiyle yapılan harekettir.

Balançoire (Balansuar): Çalışan bacağın arada birinci pozisyondan geçerek öne ve arkaya salıncak gibi, batman yapmasıdır.

Balerin: Bale yapan kadın dansçı.

Balet: Erkek dansçı.

Ballonne (Balone): Zıplayan bir top gibi havaya sıçrayıp birbiri ardına batman ya­pılması ve sonra ku dö piye ile pliyeyle yere inilmesine verilen isimdir.

Batman: Bkz. Battement.

Batman fondü: Bkz. Battement fondu.

Batman frape: Bkz. Battement frappe.

Batman tandü: Bkz. Battement tendu.

Batman tandü jöte: Bkz. Battement tendu jete.

Battement (Batman): Vuruş. Bacağın açılıp yine kapatılması demektir. Gran bat­man, pöti batman, vb. şekilde yapılabilir.

Battement fondu (Batman fondü): Yerdeki bacak pliye yaparken, yani erimiş gi­biyken diğeri öne yana veya arkaya açılır. Çalışan bacak yere değerek veya havada yapılabilir.

Battement frappe (Batman frape): Çalışan bacağın yere bir kamçı gibi çarptırıla­rak öne, yana veya arkaya açılmasıdır.

Battement tendu (Batman tandü): Gergin vuruş. Çalışan bacak yerde gergin şe­kilde öne, yana veya arkaya açılıp kapatılır.

Battement tendu jete (Batman tandü jöte): Fırlatılmış vuruş. Çalışan bacak yeri âdeta iterek hafifçe havaya öne, yana veya arkaya fırlatılıp kapatılır.

Butafor: Sahnede kullanılan gerçeğine benzeyen yapay aksesuarlara verilen ad. Butaforcu: Sahnede kullanılan aksesuarları hazırlayan kişiye verilen ad.

Cabriole (Kabriyol): Atlı arabada giderken hissedilen gibi hafif sıçramalara verilen isimdir. Bir bacak hafif yerden kaldırılır, yerdeki bacakla zıplanır, bu bacak havada di­ğerine vurur ve tekrar yerdeki bacağın üzerine inilir.

Cecchetti (Çeketti): İtalyan bale ekolü.

Changement (Şanjman): Değiştirmek demektir. Sıçrarken öndeki ayağın arkaya geçirilmesidir.

Chasse (Şase): İz sürmek. Öne, yana veya arkaya açılan ayağı yerdeki ayağın izle­mesidir.

Ciseaux (Sizo): Makas hareketi. İki ayakla aynı aynı anda bacakları açarak sıçrayıp ayakları birleştirerek tek veya çift ayak üzerine inmek şeklinde bir harekettir. Yani ha­vada bacaklara makas gibi bir hareket yaptırılır.

Cloche (Kloş): Çan demektir. Çalışan bacağın yerde veya havada önden arkaya doğru çan hareketi yapmasıdır.

Coda (Koda): Kuyruk demektir. Bir bale temsilinin sonunda herkesin kuyruğa girip’ svrayla yürümesi veya hareketlerini son kez yapmasıdır.

Corps de balet (Kor dö bale): Grup dansında yer alan dansçılar.

Coup de pied (Ku dö piye): Ayak bileğinin üst kısmı. Çalışan ayak buraya konula­caksa bu terim kullanılır.

Coupe (Küpe): Kesik veya kesilmiş demektir. Bir ayak ku dö piyede iken zıplanıp öbür ayak ku dö piye yapılarak yere inilir. Yani zıplarken bir ayak, yere inerken diğer ayak yerden kesilmiş olur.

Croise (Kruvaze): Çapraz, köşeye doğru demektir. Vücut pozisyonlarından biridir. Vücut ile bacaklardan birinin seyirciye göre çapraz olacak şekilde yerleşmesidir. Degage (Degaje): Uzaklaştırılmış, birleştirilmemiş, birbirinden uzak anlamına ge­lir. Çalışan bacağın üst kısmının tamamen gerilerek batman tandü gibi açılması ama sonra yerine getirilmeyip başka harekete geçilmesidir.

Demi-plie (Dömi pliye): Topuklar yerden kalkmadan yapılan küçük pliye hareke­tidir.

Derriere (Deriyer): Arkada.

Dessous (Dosu): Altında.

Dessus (Döşü): Üstünde.

Devant (Dövan): Önde.

Developpe, Development (Devlope, Devlopman): Giderek büyüyen, gelişen. Ça­lışan bacağın önce dize kadar çekilmesi {pase) sonra öne, yana veya arkaya doğru açılarak gerilmesidir.

Ecarte (Ekarte): Açık, ayrık demektir. Temel vücut poziyonlarından biridir.

Echappe (Eşape): Kaçırmak demektir. Ayakların zıplayarak birbirinden aynı anda ayrılması şeklinde bir hareketti!

Efface (Efase): Silik, silinmiş, gölgede kalmış. Seyirciye yan dönerek durmak şek­linde bir vücut pozisyonudur. Arkada kalan bacak seyirci tarafından görülemediği için bu isim verilmiştir.

Elevation (Elevasyon): Yükselme.

En arriere (An ariyer): Arkaya doğru.

En avant (An avan): Öne doğru.

En bas (An ba): Aşağıda.

En dedans (An dödan): İçe doğru. Çalışan bacak arkadan yana, öne ve yerdeki ba­cağın yanma getirilecek anlamındadır.

En dehors (An döor): Dışa doğru. Çalışan bacak önden yana, arkaya ve yerdeki ba­cağın yanma getirilecek anlamındadır.

En haut (An o): Yukarıda.

En l’air (An ler): Havada. Bir hareketin ayak yere değerken değ|||havada yapılaca­ğını anlatır. Rond dö jamb anlerde olduğu gibi.

En terre (An ter): Yerden yapılan.

En tournant (An tuman): Dönerek yapılan.

Entrechat (Antrşa): Çırpmak veya örmek demektir. Havaya sıçrayıp yere düşene kadar ayakları bir öne bir arkaya getirme şeklinde yapılan bir harekettir. Üç kez (Ent­rechat trois, antrşa trua), dört kez Entrechat quatre, antrşa kuatr), beş kez Entrechat cinq, antrşa senk) ve daha çok kez yapılabilir.

Entree (Antre): Giriş demektir, sanatçıların sahneye girişi için kullanılır.

Epaule, Epaulement (Epole, Epolman): Omuz kullanma anlamına gelmektedir. Temel vücut pozisyonlarndan biridir. Omuz üzerinden seyirciye bakarak yapılır.

Eşape: Bkz. Echappe.

Ferme (Ferme): Kapalı demektir. Örneğin Sison hareketinin bitişinde ayaklar birle- şiyorsa sison ferme olarak adlandırılır.

Fiat shoe (Flet şu): Düz bale patiği.

Fleks: Bkz. Flex.

Flex (Fleks): Kasmak demektir. Ayak uçlarını yukarı doğru gererek yapılır.

Fondue (Fondü): Erimiş demektir. Bkz. Battement fondu veya Batman fondü.

Fouette (Fuete): Kamçılanmış gibi demektij Hareketin esası çalışan bacağın di­ğerini kamçılıyor gibi yaparken devamlı şekilde olduğu yerde dönmek şeklindedir.

Frappe (Frape): Kırbaç gibi çarpmak demektir. Bkz. Battement frappe veya Bat­man frape.

Glissade (Glisad): Kaymak demektir. Önce bir ayak yana doğru yerde kayar gibi pliye ile açılır sonra öbür ayak yine kayarak onun yanına gelir.

Grand (Gran): Büyük demektir.

Grand battement (Gran batman): Büyük batman demektir. Çalışan bacak kalça ve vücut hiç oynamadan havaya fırlatılır. Öne, yana veya arkaya doğru yapılabilir.

Grand Jete (Gran Jöte): Büyük zıplama demektir. Bir bacak önde havaya doğru zıplayıp ileri gitmek şeklinde yapılır.

Jete (Jöte): Atılmış, fırlatılmış demektir. Barda veya ortada, yerdeki ayak sabit veya sıçrayarak yapılabilir.

Kabriyol: Bkz.Cabriole.

Kloş: Bkz Cloche.

Koda: Bkz. Coda.

Kor dö bale: Bkz Corps de ballet.

Koreograf: Bir bale eserinin dans adımlarını tasarlayan kişi.

Koreografi: Bir bale eserinin dans adımlarının tasarlanmasıdır.

Kruvaze: Bkz.Croise.

Ku dö piye: Bkz. Coup de pied.

Küpe: Bkz. Coupe.

L’air (ler): Hava, havaya doğru demektir.

Leotard: Özel bale mayosu.

Lift Kaldırmak demektir. Bir dansçının diğerini havaya kaldırmasıdır.

Notation (Noteyşın): Dans yazısıdır. Bale hareketlerinin özel bir alfabe ile kayde­dilmesidir.

Ouvert (Uver): Açık demektir. Örneğin Sison hareketinin bitişinde ayaklar birleşmi- yorsa sison uver olarak adlandırılır.

Pas (Pa): Adım.

Par terre (Par ter): Yerden yapılan.

Pas de bourree (Pa de bure): Sıkışık adım demektir. Bir Fransız dansı adımdır. Fark­lı şekillerde yapılabilir.

Pas de chat (Pa dö şa): Kedi adımı. Bir ayağı diğer bacağın dizine getirip sonra sıç­rayarak bacak değiştirme şeklinde yapılır.

Pas de cheval (Pa dö şöval): At adımı demektir. Atların yeri eşelemesine benze­yen bir harekettir.

Pas de deux (Pa dö dö): İki kişi ile yapılan dans.

Pas de quatre (Pa dö kuatr): Dört kişi ile yapılan dans.

Pas de trois (Pa dö trua): Üç kişi ile yapılan dans.

Passe (Pase) veya Retire (Rötire): Geçirilmiş. Çalışan bacağın yerdeki bacağın diz seviyesine yükselerek önden arkaya veya arkadan öne geçmesidir.

Petit (Pöti): Küçük.

Petit battement (Pöti batman): Küçük vuruş anlamına gelmektedir. Çalışan bacak dizden bükük şekilde yerdeki bacağın bileğine vurulur.

Pique (Pike): İğne batması demektir. Bacak ağırlığını parmak ucuna vermeden par­mağın ucunu yere dokundurup sanki iğne batmış gibi 25 derece yukarı kaldırılma­sıdır.

Pirouette (Piruet): Bir eksende topaç gibi dönmek. Pliye ile yerden güç alıp dönü­lürken kollar ile de dönüşün tamamlanması sağlanır.

Plie (Pliye): Katlamak, bükmek. Beş ayak pozisyonundan birindeyken ve küçük (pöti) veya büyük (grand) şeklinde bacakları az veya çok bükerek yapılabilir.

Point: Göstermek. Balede parmak ucuna çıkılmasına ve parmak ucunun gergin ol­masına verilen isimdir”,

Point shoe (Point şu): Parmak ucunda dans etmek için bale patiği.

Port de bras (Por dö bra): Kolların taşınması, balede kol hareketleri.

Promenade (Promönad): Gezinti demektir. Bacağı kaldırdıktan sonra yerdeki ayakla 360 derece dönmek şeklinde yapılır.

Releve (Rölöve): Yükselmiş. Topukları kaldırarak parmakların tabanı üzerinde yük­selme hareketidir, ama parmak ucuna çıkma değildir. Balenin temel hareketlerin­den biridir.

Retire (Rötire) veya Passe (Pase): Çekilmiş. Çalışan bacağın diğer bacağın dizine kadar çekilmesi hareketidir.

Reverence (Reverans): Selamlama. Dansın veya temsilin sonunda seyircinin selam- lanmasıdır.

Rond: Daire şeklinde.

Rond de jambe en l’air (Ron dö jamb anler): Bacağın havada daire çizmesi an­lamındadır.

Rond de jambe par terre (Rond dö jamb parter): Bacağın yerde daire çizmesi an­lamındadır

Rond de jambes (Ron dö jamb): Çalışan bacağın daire çizmesidir. Yerde yapılırsa Ron dö jamb a ter, havada yapılırsa Ron dö jamb an ler denilir. Bacak önden yana ve arkaya daire çizdiğinde Ron dö jamb endöor (dışa doğru), arkadan öne doğru daire çizdiğinde Ron dö jamb andödan (içe doğru) adı verilir,

Saut de basque (So dö bask): Avrupa’da Bask bölgesinin folklorik danslarında ya­pılan şekilde sıçramak anlamındadır.

Saut de chat (So dö şa): Kedi gibi sıçramak. Pa dö şa giibidir ama havaya sıçrayın­ca her iki bacak birlikte dizden kırılarak yukarı çekilir.

Sauter (Sote): Zıplamak veya sıçramak. Sıçrarken ayak parmak uçları ayağın yeri en son terkeden, yere inerken de ilk değen bölümü olmalıdır.

Sissonne (Sison): Hareketi tarif eden kişinin adıyla anılmaktadır. İki ayakla aynı anda zıplanıp dömi pliye yapan ayağın üzerine inilir, bu sırada diğer ayak ku dö piye pozisyonunu alır.

Sizo: Bkz. Ciseaux.

Soubresaut (Subröso): Aniden sıçramak demektir. Birinci veya beşinci pozisyon­dan pliye yaparak sıçranıp yine aynı şekilde yere inilir.

Sous-sus (Su sü): Altında-üstünde demekti! Beşinci pozisyonda öne arkaya veya yana adım atıp rölövede durma şeklinde bir harekettir.

Soutenu (Sutönü): Taşımak, destek olmak demektir. Beşinci pozisyonda rölövede 180 derece arkaya dönmektir.

Split, Sbagat (Şbagat): Yırtmak, yırtmaç demektir. Bacakların tam açık olarak yere oturulmasıdır.

Stretching (Streçing): Germe ve esnetme hareketleridir.

Şanjman: Bkz. Changement.

Şase: Bkz. Chasse.

Temps leve (Tan löve): Yükselerek yapılan hareket demektir. Zıplayıp yere inerken bir ayak arkada ku dö piye yapılmasıdır.

Temps lie (Tan liye): Birbirine bağlı hareketlerdir.

Tombe (Tombe): Düşüyormüş gibi yapılan bir harekettir. Aslında bir sonraki ha­rekete hazırlık adımıdır. Çalışan bacağın aksıyormuş gibi pliye ile yere basmasıdır.

Tîitü (Tutu): Kısa, balenli, havada duran klasik bale elbisesi.

Uver: Bkz. Ouvert.

Vaganova: Rus bale ekolü.

Scroll to Top